Söyleşi Arşivi

Beklan Algan 30.06.2009
“Sanatın toplumsal boyutudur beni tetikleyen; sesli alkışlar değil. Sessiz alkışları da tarih size verir…”


Nilgün Güresin’in bu haftaki TEKSATIR konuğu Türk Tiyatrosu’nun en önemli yönetmenlerinden, değerli hocamız Sayın Beklan Algan...

Tiyatromuzun Başöğretmeni Muhsin Ertuğrul Hoca’nın öğrencilerinden... "Her semte bir tiyatro” sloganını hayata geçirebilmek için yıllarını vermiş tiyatro savaşçılarımızdan...

Beklan Hoca tiyatromuza alternatif tiyatroyu tanıtan ve tiyatro sanatına 'araştırma kavramını' getiren ilk tiyatro duayenlerinden biri. 1988’de o dönemin Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmeni Sayın Gencay Gürün’ün onayıyla kurduğu T.A.L. – Tiyatro Araştırma Laboratuvarı’nın bir gün aniden kilitlerinin değiştirilerek, kapatılmasını hala üzüntüyle hatırlıyor. Tiyatronun geleceğini ise araştırmaya, sanat-kültür-tiyatro üçgenine verilecek öneme bağlıyor.

Nilgün Güresin sordu; Sayın Beklan Algan yanıtladı.

Beklan Algan:
Nilgün Hanım ben röportaj verme konusunda çok titizimdir.
Birçok kötü tecrübe yaşadım. Gazeteciler geliyor, benimle konuşup, gidiyorlar. Sonra Röportajlar yayınlanıyor; bir de ne göreyim: benim söylediklerim kesilmiş, atılmış, farklı yorumlanarak sunulmuş, aile hayatımla ilgili olmadık şeyler yazılmış...
Ben bu nedenle uzun bir süredir tüm röportaj taleplerini reddediyor ve hatta acaba soruları da ben sorup, cevaplarını da yazılı olarak ben mi versem diyordum. Herhalde ismim de çıkmıştı ki, artık pek kimse de röportaj talebiyle gelmiyordu.
TekSatır:
Açık sözlülüğünüze ve güveninize teşekkür ederim hocam.
Benim söyleşilerde gösterdiğim titizlik bilinir. Sitemiz 12 Haziran 2008’de yayına girdiğinden beri toplam 45 söyleşi yaptım. Bugüne dek hiç mahcup olmadan...

Üstüne üstlük Sayın Hocam, biz TEKSATIR olarak asimetrik ve yanlış bilgiye panzehir olma iddiasıyla yola çıkmış bir siteyiz.
Bu nedenledir ki, 1 yıl gibi kısa bir sürede ziyaretçi sayımız 110 binlere ulaştı ki okuyucularımızın birçoğu, tabir mazur görülsün, “devamlı müşterimizdir”; sitemizi hergün ziyaret eder, bizi her gün okurlar. Ve yine bu “doğru ve çarpıtılmamış bilgi sunma” ilkesine gösterdiğimiz bağlılık nedeniyle geçtiğimiz aylarda “Altın Örümcek” halk ödülüne layık görüldük.

Lütfen içiniz rahat olsun. TEKSATIR sansasyon peşinde değildir ve sadece doğru bilgi verir.

Zaten ben sizinle “tiyatro” konuşmaya geldim.

İlk olarak şunu sormak istiyorum. Siz, “Araştırma-Deneme (Ar-De)" olgusunu Türk tiyatrosuna getirmiş, tiyatroyu geniş bir boyutta yorumlamayı seçmiş bir yönetmen ve sanatçısınız. Bu doğru bir algı mı?
Beklan Algan:
Evet, doğru. Ama önce kısaca deneme tiyatrosuna nasıl oldu da bulaştığımı anlatayım mı?

Beklan Algan kimdir?
1933 yılında Erzurum'da doğdu. Robert Koleji bitirdikten sonra işletme mühendisliği için Amerika'ya gitti, ama orada tiyatro yaşamına başladı. Amerika'da birçok oyunda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. 1961 yılında İstanbul’a döndü. Muhsin Ertuğrul’un davetiyle Şehir Tiyatroları’nda oyuncu ve yönetmen olarak çalışmaya başladı. 1966 yılında Muhsin Ertuğrul ile Şehir Tiyatroları’ndan ayrıldı. 1967 yılında Muhsin Ertuğrul’un önderliğinde LCC (Lenguage and Culture Center) Tiyatro Bölümü’nün kuruculuğunu ve yöneticiliğini üstlendi. Aynı zamanda eğitmenlik yaptı ve öğrencileriyle oyun sahneledi. 1970 yılında Bakırköy Halk Evleri Deneme Sahnesi’ni kurdu, eğitmenlik ve yönetmenlik çalışmalarını sürdürdü. 1975 yılında Şehir Tiyatroları’nda meslektaşlarıyla Tepebaşı Deneme Sahnesi’ni kurdu ve yönetmenlik çalışmalarını sürdürdü. 1984 yılında meslektaşlarıyla Bilsak Tiyatro Atölyesi’ni kurdu. 1988 yılında Ayla Algan, Erol Keskin, Haluk Şevket Ataseven ile birlikte Tiyatro Araştırma Laboratuarı (TAL)’nı kurdu. 2002 yılında Ekol Drama Sanat Evi’nde Çağdaş Tiyatro ve Yaratıcı Oyuncu eğitimi vermeye başladı. Eğitim çalışmalarının yanı sıra “Laboratuvar’dan Prodüksiyon’a ve Prodüksiyon’dan Laboratuvar’a” ve “Geleneksel Tiyatro’dan Çağdaş Tiyatro’ya” konulu araştırmalarını sürdürmektedir. Tiyatro alanında başta "İlhan İskender Armağanı" olmak üzere birçok ödül kazandı. Bazı oyunlar yazdı ve sahneledi. Sinemaya "Karanlıkta Uyananlar" filmiyle girdi. Başlıca filmleri, "Karanlıkta Uyananlar", "İstanbul Macerası", "Karafilli Kadın", “Kız Kulesi Aşıkları” dır. Beklan Algan’ın sahnelediği oyunlardan bazıları şunlardır; Winterset, Maxwell Anderson Parti, Doğaçlamalardan oluşturulan metin Godot’yu Beklerken, Samuel Beckett Tarla Kuşu – Jeanne Dark’a, Jean Anouilh Sinekler, Jean Paul Sartre Sezuan’ın İyi İnsanı, Bertolt Brecht Fizikçiler, Friedrich Dürrenmatt Oppenheimer Dosyası, Heinar Kipphardt Macbeth, William Shakespeare Hamlet 70, William Shakespeare’in eserinden uyarlayan Beklan Algan Marat – Sade, Peter Weiss Adsız Oyun, Zeynep Oral Cesaret Ana ve Çocukları, Bertolt Brecht Kurban, Güngör Dilmen Troya 1, Ayla Algan, Beklan Algan, Erol Keskin
Tamamı